เมื่อกล่าวถึง “การผ่าตัดกระดูกสันหลัง” ความรู้สึกแรกที่จะนึกถึงคงหนีไม่พ้นกับ “ความกลัว” และ “ความวิตกกังวล” ว่าผ่าตัดแล้วจะกลับมาเดินได้ไหม , กลัวว่าหลังผ่าตัดอาจต้องนอนติดเตียง หรือเป็นอัมพฤกษ์ อัมพาต ไปตลอดชีวิต ฯลฯ มันไม่ผิดที่คุณจะกลัวเพราะสิ่งที่กล่าวมานั้นมันเคยเกิดขึ้นเมื่อในอดีต

เมื่อย้อนเวลากลับไปในยุคที่เครื่องมือที่ใช้ในการผ่าตัดยังไม่ถูกพัฒนาเหมือนในปัจจุบัน ในการรักษาโรคที่เกี่ยวกับกระดูกสันหลังแต่ละครั้งถือว่าเป็นเรื่องใหญ่มากเนื่องจากยังไม่มีเครื่องเอกซเรย์ไม่มีกล้องผ่าตัดที่มีกำลังขยายสูง ไม่มีไฟที่ใช้ส่องในการผ่าตัดที่เหมาะสม และศัลยแพทย์ที่ถูกฝึกฝนมาเฉพาะทางยังมีไม่มากเป็นสาเหตุที่แพทย์จำเป็นต้องเปิดแผลตามขนาดของจำนวนข้อกระดูกสันหลังที่มี ปัญหา ทำให้เกิดผลข้างเคียงขณะผ่าตัดและหลังผ่าตัดตามมา เช่น ผู้ป่วยเสียชีวิตขณะผ่าตัดเนื่องจากเสียเลือดมากขณะผ่าตัด ,ปวดแผลรุนแรงหลังผ่าตัด ,เกิดโรคแทรกซ้อนระหว่างและหลังผ่าตัด สิ่งที่กล่าวมานี้เป็นเหตุทำให้ตัวผู้ป่วยหรือญาติรู้สึกกลัวที่จะรักษาโรคที่เกี่ยวกับกระดูกสันหลัง แต่ในปัจจุบันวิวัฒนาการของเทคโนโลยีการผ่าตัดกระดูกสันหลังได้ถูกพัฒนาอย่างต่อเนื่องร่วมถึงเทคนิคการผ่าตัดที่มุ่งเน้นไปยังรอยโรคของผู้ป่วย ทำให้การเสียเลือด การบาดเจ็บของกล้ามเนื้อ และการบาดเจ็บหลังผ่าตัดน้อยกว่าการผ่าตัดแบบเดิมหลายเท่าอีกทั้งระยะในการนอนพักฟื้นที่โรงพยาบาลที่สั้นกว่า ทำให้ผู้ป่วยสามารถกลับไปใช้ชีวิตแบบเดิมได้เร็วขึ้น

แผลผ่าตัดยาวเท่าไหร่ นอนนานเท่านั้น

เมื่อเปรียบเทียบแผลผ่าตัดในอดีตจนถึงปัจจุบันจะพบว่าการผ่าตัดแบบเปิดแผลใหญ่ ขนาดของแผลจะขึ้นอยู่ กับจำนวนข้อกระดูกสันหลังที่มี ปัญหา โดยทั่วไปการผ่าตัด 1 ระดับจะมีแผลยาวประมาณ 2 – 7 ซม. การผ่าตัด 2 ระดับอาจมีแผลยาวประมาณ 10 – 12 ซม. ผู้ป่วยอาจต้องพักในโรงพยาบาลนาน 7 – 10 วัน หรือมากกว่านั้น และผู้ป่วยจำเป็นต้องทำกายภาพบำบัดต่อเนื่องเพื่อไม่ให้กล้ามเนื้อลีบหรือฝ่อ

การผ่าตัดกระดูกสันหลังผ่านกล้อง Microscope กำลังขยายสูง ทำให้แผลผ่าตัดมีขนาดเล็กลงเหลือ 3-5 เซนติเมตร ปลอดภัยมากขึ้น จึงทำให้ผู้ป่วยจำเป็นต้องพักอยู่ ที่โรงพยาบาลโดยประมาณ3-4 วัน แต่ผู้ป่วยมีความแข็งแรงของร่างกายน้อย หรือเป็นผู้สูงอายุ ที่มีโรคประจำตัวอื่น ๆจำเป็นต้องทำกายภาพบำบัดเพื่อให้กล้ามเนื้อกลับมาใช้งานได้อย่างปกติ

การผ่าตัดกระดูกสันหลังผ่านกล้อง Endoscope หรือการเจาะรูส่องกล้อง เป็นเทคโนโลยีใหม่โดยที่เลนส์ของกล้องเอนโดสโคปจะอยู่ ที่ปลายกล้องเปรียบเสมือนดวงตาของแพทย์เข้าไปอยู่ ในตัวผู้ป่วยการเจาะรูส่องกล้องสามารถเลือกตัดเฉพาะส่วนที่ทำให้เกิดปัญหาได้โดยไม่ต้องตัดเลาะกล้ามเนื้อส่วนที่ดีออก แต่ได้ผลการรักษาดีเท่าการผ่าตัดใหญ่ ข้อดีของการเจาะรูส่องกล้อง คือแผลผ่าตัดมีขนาดเล็กลงเหลือเพียง 0.5 ซม. ผู้ป่วยพักฟื้ นที่โรงพยาบาลเพียงแค่ 1 คืนหลังจากทำการรักษาก็สามารถกลับบ้านไปใช้ชีวิตตามปกติและไม่จำเป็นต้องทำกายภาพบำบัดให้เสียเวลา

วิธีการผ่าตัดกระดูกสันหลังในปัจจุบันมีให้คุณเลือกรักษาได้หลากหลายวิธี ยิ่งเทคโนโลยีการผ่าตัดใหม่ขึ้นเท่าไหร่ ราคาในการรักษาก็จะสูงขึ้นเช่นกัน แต่ความเสี่ยงในการผ่าตัดหรือการบาดเจ็บหลังการผ่าตัดย่อมลดลง และหลังผ่าตัดคุณสามารถกลับไปใช้ชีวิตได้เร็วกว่าเดิมเพราะไม่ต้องเสียเวลานอนพักฟื้นที่โรงพยาบาลนาน

• หลังการผ่าตัด ควรปฏิบัติตัวอย่างไร

ด้วยความปรารถนาดีจาก โรงพยาบาล เอส สไปน์ แอนด์ เนิร์ฟ โรงพยาบาลเฉพาะทางด้านกระดูกสันหลังและระบบประสาท

ข้อมูลจาก :
นพ.ชุมพล คคนานต์
แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านกระดูกสันหลัง เส้นประสาท

แบ่งปันบทความนี้